Kısa cevap: kanal sayısı, amplifikatörün birbirinden bağımsız besleyebildiği hoparlör sayısıdır. Yalnız ön hoparlörleri güçlendirecekseniz 2 kanal, ön ve arka dört hoparlörü birlikte besleyecekseniz 4 kanal, dört hoparlörün yanına subwoofer da ekleyecekseniz 5 kanal ya da 4 kanal artı ayrı bir mono amfi uygun olur.
Kanal sayısını belirleyen şey amplifikatörün gücü değil, sistemdeki hoparlör düzenidir. Aynı kanal sayısına sahip iki amfi çok farklı güç verebilir; bu yüzden önce kaç hoparlörü ayrı ayrı sürmek istediğiniz netleşir, güç değerleri ondan sonra konuşulur. Ürün sayfasındaki teknik özelliklerde yazılı kanal ve empedans değeri esastır.
Kanal ne demek, kaç hoparlör bağlanır?
Bir kanal, tek bir hoparlörü süren bağımsız yükseltici katıdır. İki kanallı amfi iki hoparlörü ayrı ayrı sürer, dört kanallı amfi dördünü. Bir kanala iki hoparlör paralel bağlandığında kanalın gördüğü empedans düşer, amfi daha çok ısınır ve koruma devresine girebilir. Bu nedenle kanal sayısı, hoparlör sayısına göre seçilir; paralel bağlama bir çözüm değil, zorunluluk hâlinde başvurulan bir uzlaşmadır.
İkinci kavram köprülemedir. Köprüleme (bridge), iki kanalı birleştirip tek ve daha güçlü bir çıkış elde etmektir. Bu sayede 2 kanallı bir amfi tek bir subwooferı, 4 kanallı bir amfi ise iki hoparlörü daha güçlü biçimde sürebilir. Köprülenmiş kanalın empedans alt sınırı düşer; amfinin köprü modunda hangi empedansa kadar çalışacağı cihazın kendi belgesinde yazılıdır ve o sınır aşılmaz.
2 kanallı amplifikatör: ön sahne ya da tek subwoofer
İki kanallı amfi, iki işin birinde kullanılır. Birincisi ön kapıdaki iki hoparlörü güçlendirmek, yani sürücünün önündeki ses sahnesini açmaktır. Fabrika teybinin çıkışı zayıfken en çok fark yaratan kurulum budur; arka hoparlörler fabrika çıkışında kalır.
İkincisi köprüleyip tek subwooferı sürmektir. Bu durumda iki kanal tek çıkış gibi davranır ve bas hoparlörüne tek hat gider. Amacınız yalnızca bas eklemekse mono amfi daha yerinde bir tercihtir; köprülenmiş 2 kanal, elinizde zaten böyle bir amfi varsa anlamlıdır.
4 kanallı amplifikatör: en çok kullanılan düzen
Dört kanal, ön ve arka dört hoparlörü ayrı ayrı sürdüğü için en yaygın kurulumdur. Ön ve arka için ayrı kazanç ve ayrı filtre ayarı yapılabilir; arkadaki yolcuya giden ses kısılırken ön sahne bozulmaz.
Dört kanalın ikinci kullanımı iki kanalı hoparlörlere, diğer iki kanalı köprüleyip subwoofera vermektir. Bu düzen tek amfiyle hem ön hoparlörleri hem basları çalıştırır ve bagajda yer kazandırır. Karşılığında arka hoparlörler fabrika çıkışında kalır ve amfinin ısı yükü artar.
5 kanallı amplifikatör ve mono amfi
Beş kanallı amfi, dört hoparlör kanalına bir de subwoofer kanalı ekler. Tek gövdede tüm sistemi çalıştırdığı için kablo sayısı ve montaj alanı azalır; besleme ve şase tek noktadan çekilir. Bu, bagaj hacmini korumak isteyen araçlarda belirgin bir avantajdır.
Mono amfi ise yalnızca subwoofer içindir. Bas bölgesine odaklandığı için alçak frekans filtresi ve faz ayarı bu iş için hazır gelir. Dört hoparlörünüz için zaten bir 4 kanal varsa, basları mono amfiyle eklemek genellikle 5 kanala geçmekten daha esnek bir yoldur: iki cihaz ayrı ayrı ayarlanır ve biri arızalandığında diğeri çalışmaya devam eder.
Hedefinize göre kanal seçimi
| Ne istiyorsunuz? | Uygun kanal düzeni | Not |
|---|---|---|
| Sadece ön hoparlörler daha net olsun | 2 kanal | Arka fabrika çıkışında kalır |
| Dört hoparlör de güçlensin | 4 kanal | Ön ve arka ayrı ayarlanır |
| Dört hoparlör artı subwoofer | 5 kanal veya 4 kanal + mono | Tek gövde yer kazandırır, iki gövde esneklik verir |
| Sadece bas eklemek | Mono amfi | Köprülenmiş 2 kanal ikinci seçenek |
| Ön sahne + bas, bagaj dolu kalmasın | 4 kanalın ikisi köprülü | Isı yükü artar, havalandırma şart |
| Ayrık mid ve tweeter kullanılacak | 4 kanal, pasif kutu ile | Kanal başına yük hesaplanır |
Kanal sayısı seçildikten sonra kurulumda bakılanlar
- Besleme kablosunun kesiti ve sigortası, amfinin çektiği akıma göre belirlenir; bu konuyu kablo kesiti, sigorta ve şase noktası yazısında anlattık.
- Şase noktası boyasız metale bağlanır; yetersiz şase, kanal sayısından bağımsız olarak uğultu üretir.
- Amfi, koltuk altı ya da bagaj yanı gibi hava alan bir yere monte edilir; halı altına gömülen amfi koruma devresine girer.
- Kazanç ayarı kulakla değil, kademeli olarak ve bozulma duyulmadan önce durdurularak yapılır.
- Fabrika amfili araçlarda sinyal, hoparlör hattından yüksek seviye girişle alınır; bu araçların ayrı bir planı vardır.
Özet
Kanal sayısı hoparlör sayısına göre seçilir: iki hoparlör için 2, dört hoparlör için 4, dört hoparlör artı bas için 5 kanal ya da 4 kanal ile mono amfi birlikteliği. Köprüleme, kanal sayısını azaltmanın değil, çıkış gücünü tek noktada toplamanın yoludur ve empedans sınırına dikkat edilir. WebTeknoGaraj, mevcut hoparlör düzeninizi ve aracın elektrik yapısını birlikte değerlendirip kanal planını montaj öncesinde çıkarır.