Kabin içi kamera, yolcu bölümünün tamamını tek kadrajda görecek biçimde ön camın üst orta hattına ya da dikiz aynası gövdesinin yanına, kabine dönük olarak takılır. Yolcu taşıyan araçta doğru yerleşimin ölçütü yolu görmek değil, binen ve inen kişiyi, kapıları ve ödeme anını aynı karede tutmaktır.
Taksi, okul servisi ve personel taşıyan araçta kamera iki ayrı iş yapar: yol kaydı ve kabin kaydı. İkisini aynı cihazla yapan sistemlerde ikinci lens kabine döner, ayrı cihazla yapılan kurulumlarda kabin kamerası bağımsız takılır. Montaj kararı hangi görüş alanının öncelikli olduğuna göre verilir.
Kabin içi kamera neyi görmeli
Kadraj kurulurken üç şey arka arkaya denenir. Önce sürücü koltuğu ve direksiyon çevresi kadrajın içinde mi diye bakılır. Sonra arka koltukta oturan kişinin yüz hizası kontrol edilir; kamera çok yukarıdaysa yalnızca başın üstü görünür. Üçüncüsü kapılardır: biniş ve iniş anı görünmüyorsa kayıt, olay anlatmakta yetersiz kalır.
Minibüs ve servis aracında tek kamera bu üç şeyi birlikte tutamaz. O zaman kabin kamerası öne, ikinci bir kamera orta ya da arka tavana konur. Tavan kameralarında yükseklik önemlidir: yolcu ayakta geçerken kafasını çarpmayacak, aynı zamanda koltuk sırtları görüşü kesmeyecek bir hat seçilir.
Kadraj kararı araç sahibiyle birlikte verilir. Montajcı kamerayı geçici olarak sabitler, cihazın ekranından ya da telefon uygulamasından görüntüyü açar ve araç sahibi arka koltuğa oturur. Görüntüde kendini nasıl gördüğü, hangi köşenin boş kaldığı o anda belli olur. Bu beş dakikalık adım atlandığında kamera doğru takılmış ama yanlış açıda kalmış olur; kayıt aylarca birikir, sonra bir olayda işe yaramaz.
Kamera sayısını belirleyen şey aracın tipi kadar işletme biçimidir. Yalnızca sürücü ve ödeme anı izlenecekse tek kabin kamerası yeter. Kapı güvenliği, yolcu sayısı ya da yük bölümü de izlenecekse kamera sayısı artar ve kayıt kutusu olan bir kuruluma geçilir. Kurulum büyüdükçe besleme planı ve kablo güzergâhı da baştan çizilir.
Yerleşim seçenekleri
| Yerleşim | Avantajı | Montajda dikkat |
|---|---|---|
| Ön cam üst orta hattı | Kabinin tamamını görür, kablo tavana rahat alınır | Silecek süpürme alanı ve sürücü görüşü dışında kalmalı |
| Dikiz aynası gövdesi yanı | Göze batmaz, kablo gizlenmesi kolay | Ayna titreşimi kadrajı oynatabilir, gövdeye değil cama sabitlenir |
| Tavan konsolu çevresi | Darbe almaz, kablo tamamen kaplama altında | Tavan boşluğu ince araçlarda yer sıkıntısı olur |
| Orta ya da arka tavan | Uzun araçta ikinci görüş alanını kapatır | Yolcu yüksekliği ve koltuk sırtları hesaplanır |
Gece görüşü ve cam yansıması
Kabin kameralarının çoğunda karanlıkta görüntü almak için kızılötesi aydınlatma bulunur. Bu aydınlatma montajda ayrı bir sorun doğurur: kamera ön cama çok yakın ya da camla açılı durursa kendi ışığı cama vurup geri döner, kayıt boyunca ortada beyaz bir leke kalır.
- Kamera camdan bir miktar içeri alınır, lens ile cam arasında hava boşluğu bırakılır.
- Kabine dönük lens, ön cam yüzeyine paralel değil kabine doğru açılı yerleştirilir.
- Araçta kabin içini aydınlatan bir iç lamba varsa kadraj o lambanın doğrudan karşısına kurulmaz.
- Montajdan sonra araç karanlıkta çalıştırılıp bir deneme kaydı izlenir; yansıma gündüz kaydında görünmez.
Mikrofon, ses kaydı ve bilgilendirme
Ses kaydı olan kurulumlarda mikrofonun yeri görüntü kadar belirleyicidir. Havalandırma menfezinin önüne gelen mikrofon kabin sesini değil üfleme sesini kaydeder; motor bölümüne yakın takılan mikrofonda ise titreşim baskın çıkar. Mikrofon, kabinin orta hattına ve yolcu konuşmasının ulaştığı bir yüzeye bakacak şekilde konumlandırılır.
Ses kaydının açık olup olmayacağı araç sahibinin kararıdır ve cihaz menüsünden ayarlanır. Kayıt yapıldığını yolcuya bildiren görünür bir etiket, aracın kendi işletme düzeninin parçasıdır; montaj sırasında bu etiketin yolcunun görebileceği bir yere konması araç sahibine hatırlatılır. Kayıtların saklanması, paylaşılması ve silinmesi de aracı işletenin sorumluluğundadır; montaj noktası yalnızca cihazın nasıl çalıştığını ve kayda nereden ulaşılacağını gösterir.
Besleme ve gün boyu kayıt
Ticari araç gün içinde çok durur, çok kalkar. Bu yüzden besleme tek bir çakmaklık soketine bırakılmaz; cihaz sigorta kutusundan kendi sigortasıyla beslenir ve kontak algısı ayrı telden alınır. Araç kontak kapalıyken de kayıt alacaksa cihazın düşük gerilim koruması devrede bırakılır.
İkinci bir kamera ya da kayıt kutusu varsa besleme planı baştan çizilir: hangi cihaz hangi sigortadan besleniyor, toplam yük ne, şase noktası ortak mı. Bu plan teslimde yazılı olarak verilir; yoksa ileride tek bir sigorta attığında hangi cihazın etkilendiği aranmakla bulunur.
Kısa kontrol listesi
- Kadrajda sürücü, arka koltuk yüz hizası ve kapılar birlikte görünüyor.
- Lens ile ön cam arasında boşluk bırakıldı, gece deneme kaydı izlendi.
- Mikrofon menfez ve titreşim kaynaklarından uzağa alındı.
- Cihaz sigorta kutusundan kendi sigortasıyla beslendi, kontak teli ayrı alındı.
- Besleme planı ve kayda erişim yöntemi araç sahibine yazılı verildi.
WebTeknoGaraj, taksi ve servis araçlarında kabin içi kamera kurulumunu bu sırayla yapar; kadraj araç sahibiyle birlikte onaylanır.