24 volt besleme ile çalışan kamyon, otobüs ve iş makinesinde kamera montajında konvertör, yalnızca cihazın giriş aralığı 12 voltla sınırlıysa gerekir. Cihazın kılavuzunda geniş aralıklı bir giriş yazıyorsa dönüştürücü kullanılmaz; yazmıyorsa 12 volt cihazı 24 volta doğrudan bağlamanın tek sonucu cihazın zarar görmesidir.
Ağır ticari araçlarda iki akü seri bağlıdır ve araç gerilimi yaklaşık iki katına çıkar. Binek araç için üretilmiş bir kamera ya da ekran bu gerilimi beklemez. Montaj kararı bu yüzden kablodan değil cihazın etiketinden ve kılavuzundan başlar.
Cihazın giriş aralığı nasıl okunur
Giriş aralığı üç yerde yazılı olabilir: cihazın arkasındaki etikette, besleme kablosunun üzerindeki küçük kutuda ya da kılavuzun teknik özellikler bölümünde. Üçü arasında çelişki varsa kılavuzdaki değer esas alınır.
- Etikette yalnızca tek bir gerilim yazıyorsa cihaz o gerilim içindir.
- Geniş bir aralık yazıyorsa cihaz her iki sistemde de çalışabilir, dönüştürücü gerekmez.
- Hiçbir yerde yazmıyorsa cihaz 12 volt kabul edilir; varsayım riski cihaza değil montajcıya aittir.
- Cihazla gelen hardwire kiti ayrı bir ürün olabilir; kitin kendi giriş aralığı da aynı şekilde okunur.
Mobil kayıt cihazlarının bir bölümü hem 12 hem 24 volt sistemle çalışacak şekilde üretilir. Bu bilgiyi satıcıdan değil ürünün kendi dokümanından doğrulamak gerekir; etikette yazmayan bir aralığı varsaymak montajın en pahalı hatasıdır.
Akünün orta noktasından 12 volt alınmaz
Pratikte en çok karşılaşılan kısa yol, seri bağlı iki akünün ortasındaki bağlantıdan 12 volt almaktır. Gerilim ölçüldüğünde doğru görünür ve cihaz çalışır. Buna karşılık bu bağlantı yalnızca iki aküden birini yükler.
Sonuç, iki akünün farklı hızda boşalmasıdır. Şarj sistemi iki aküyü birlikte ve eşit doldurduğu için az boşalan akü tam dolar, çok boşalan akü hep yarım kalır. Bu dengesizlik akü ömrünü kısaltır, soğuk sabahlarda marş gücünü düşürür ve bunun sebebi aylar sonra kameraya bağlanamaz. Bu yüzden 12 volt ihtiyacı daima dönüştürücüyle, yani sistemin tamamından alınan gerilimin düşürülmesiyle karşılanır.
Aynı mantık 24 voltluk sistemden 12 volt çalışan başka bir aksesuar beslemek isteyen kurulumlar için de geçerlidir. Araçta hâlihazırda böyle bir bağlantı varsa, yeni montaj yapılmadan önce onun nereden alındığına bakılır; var olan yanlış bağlantının üstüne ikinci bir tüketici eklemek dengesizliği hızlandırır.
Dönüştürücü seçimi ve yerleşimi
Dönüştürücü seçilirken üç şeye bakılır: giriş aralığının aracın gerilimini kapsaması, çıkış akımının bağlanacak cihazların toplamını rahatça karşılaması ve gövdenin ısıyı atabilmesi. Sınırda seçilen bir dönüştürücü yazın kabin sıcaklığında kendini korumaya alıp cihazı kapatır; bu da sürücüye kamera arızası gibi görünür.
- Dönüştürücü kabin içinde, hava alabilen ve ıslanmayan bir yere metal gövdesinden sabitlenir.
- Koltuk altı ve konsol arkası uygundur; halı altı ve ayak basılan zemin uygun değildir.
- Gövdesi ısınan modeller döşemeye gömülmez, üzerine yalıtım malzemesi sarılmaz.
- Soketleri ve varsa ayar vidası, araç baştan sökülmeden görülebilecek şekilde döndürülür.
Sigorta, şase ve kontak tetiği
24 volt kurulumda sigorta iki yerde düşünülür. Birincisi dönüştürücünün girişine, araç tarafındaki beslemeye en yakın noktaya konur. İkincisi dönüştürücünün çıkışında, cihaz tarafındadır. Girişteki sigorta aracın kablosunu korur, çıkıştaki sigorta cihazı korur.
Şase, aracın hazır şase noktalarından alınır ve temas yüzeyi temizlenir. Kontak tetiği 24 volt taşıyorsa doğrudan cihazın tetik girişine verilmez; tetik de dönüştürücünün çıkışından ya da uygun bir röle üzerinden kurulur. Bu ayrıntı atlandığında cihaz çalışır ama tetik girişi zamanla bozulur.
Ağır ticari araçta güzergâh ve titreşim
24 volt araçlar aynı zamanda büyük araçlardır; bu da kablo güzergâhını ikinci bir konu yapar. Çekici ve kamyonda kabin, şasiye yaylı takozlarla oturur ve yolda şasiye göre hareket eder. Kabinden şasiye ya da dorse tarafına geçen her kablo bu hareketi hesaplayarak, pay bırakılarak ve mevcut demetle birlikte sabitlenerek geçirilir.
Titreşim seviyesi binek araçtan yüksektir. Bu yüzden hem dönüştürücü hem kayıt cihazı gövdesinden sağlam bir yüzeye vidalanır; çift taraflı bant tek başına güvenilir bir sabitleme değildir. Sigorta tutucuları da aynı şekilde sabitlenir, boşta sallanan bir tutucu zamanla temasını kaybeder.
Otobüste ise yolcu bölümü ile sürücü bölümü arasında kablo geçişi için genelde hazır kanallar bulunur. Yeni kablo bu kanalların içinden geçirilir; kanal yoksa yolcunun temas etmeyeceği bir hat seçilir ve kablo tamamen kaplama altında bırakılır.
Montaj sonrası ölçüm
- Araç çalışırken ve dururken dönüştürücü çıkışı ölçülür, değerin kararlı kaldığı görülür.
- Kontak kapatılır, cihazın kapanma ve park moduna geçiş davranışı izlenir.
- Dönüştürücünün gövdesi bir süre çalıştıktan sonra elle yoklanır; aşırı ısınma yer değişikliği gerektirir.
- İki akünün de bir süre sonra aynı dolulukta kaldığı araç bakımında kontrol edilir.
- Kullanılan giriş ve çıkış sigortalarının değeri teslim belgesine yazılır.
WebTeknoGaraj, 24 volt besleme ile çalışan araçlarda kamera ve kayıt kurulumunu cihazın kendi dokümanındaki giriş aralığına göre planlar.