Sonradan takılan multimedya ekranı donuyor ya da kendi kendine yeniden başlıyorsa nedenlerin büyük bölümü iki başlıkta toplanır: kararsız besleme ve ünitenin yazılım yükü. Soğuk bir sabah açılışta donup ısınınca düzelen bir ekran farklı bir şeyi, her telefon bağlandığında donan bir ekran bambaşka bir şeyi anlatır. Bu yazıda belirtileri bu iki eksende ayırıp, hangi durumda kurulumun, hangi durumda cihazın sorumlu olduğunu anlatıyoruz.
Donma ve yeniden başlamanın iki ana kökeni
Android tabanlı bir multimedya ünitesi, küçük bir bilgisayar gibi davranır. İşlemci ve bellek bir işi yürütür, bir işletim sistemi bu işi yönetir ve hepsi aracın 12 volt hattından beslenir. Bu üç katmandan biri zorlandığında belirtiler benzer görünür ama çözümleri tamamen farklıdır.
Besleme kaynaklı sorunlarda ünite genelde kapanıp yeniden açılır, yani açılış logosuna döner. Yazılım kaynaklı sorunlarda ünite açık kalır, ekran görüntüsü durur, dokunmaya yanıt vermez ama ses bir süre daha devam eder. Bu ayrım ilk teşhis adımıdır ve araç sahibinin anlattığı ayrıntıdan çıkarılabilir.
Besleme hattı: ACC, sürekli hat ve şase
Ünitenin arkasındaki demette üç kritik hat bulunur. Sürekli hat belleği ve saati besler, ACC hattı üniteyi uyandırır, şase ise akımın dönüş yolunu kurar. Bu üçlünün herhangi birinde kayıp varsa ünite karakteristik biçimde davranır.
- Sürekli hat zayıfsa: her kontak kapanışında ayarlar, ses dengesi ve son kaynak sıfırlanır.
- ACC hattı marşta düşüşe geçiyorsa: araç her çalıştırıldığında ünite baştan açılır.
- Şase noktası boyalı metale sıkılmışsa: direnç artar, yük bindiğinde voltaj düşer ve ünite kendini korumaya alır.
- Demet ince kesitli bir ara kabloyla uzatılmışsa: ses yüksekken ya da ekran parlaklığı tamken yeniden başlama görülür.
- Çakmaklık üzerinden beslenen başka cihazlar varsa: aynı hatta binen yük toplam düşüşü büyütür.
Bir ayrıntı da demetin kendisidir. Araca özgü adaptör soketi yerine tek tek kesilip birleştirilmiş bir demette, lehimsiz ve izolesi zayıf eklerin her biri küçük bir direnç noktası olur. Tek başına önemsiz görünen bu ekler toplandığında ünitenin gördüğü voltajı belirgin biçimde düşürebilir.
Besleme teşhisi tahminle yapılmaz. Ünitenin arkasında, cihaz çalışırken ve yük altında ölçülen voltaj, boştaki ölçümden çok daha fazla şey anlatır.
Isı, havalandırma ve montaj boşluğu
Konsol arkası, yazın aracın en sıcak noktalarından biridir. Ünitenin arkasında hava dolaşımı kalmadığında işlemci kendini korumak için hızını düşürür; belirti önce yavaşlama, sonra donma olarak görülür. Montajda demetin ünitenin ısı atan yüzeyine bastırılması ya da boş hacmin sünger ve bantla tamamen doldurulması bu tabloyu doğrudan üretir.
Bu nedenle çerçeve ve kafes seçimi yalnız görünüm işi değildir. Ünitenin arkasında kabloların rahat oturduğu, demetin keskin kıvrılmadığı ve sıcak havanın çıkabildiği bir hacim bırakılması gerekir. Yaz sıcaklığının araç içi elektroniğe etkisini daha önce araç içi sıcaklık yazısında da ele almıştık.
Araç güneşte uzun süre beklediyse ünitenin ilk dakikaları en zorlu dakikalarıdır. Kabin havalandırması çalışmaya başladıktan sonra kendiliğinden düzelen bir yavaşlama, kaynağını neredeyse kendisi söyler. Bu yüzden teşhiste belirtinin aracın gölgede mi, güneşte mi beklediği sonrası ortaya çıktığı da sorulur.
Yazılım, uygulama ve depolama tarafı
Ünite açık kalıyor ama ekran takılıyorsa sıra yazılımdadır. En sık görülen üç durum şudur: depolama alanının dolması, arka planda aynı anda çalışan çok sayıda uygulama ve arayüzün ünitenin donanımına göre ağır olması. Harita uygulaması, müzik servisi ve telefon aynası üçü birlikte çalıştığında belleği sınırda olan bir ünite yanıt vermeyi keser.
Telefon bağlandığı anda donan bir ünitede ise önce kablo ve bağlantı yöntemi incelenir. Veri aktarımına uygun olmayan bir kablo, bağlantı kurulurken kesintiye yol açar ve arayüz bunu beklerken kilitlenir. Kablosuz bağlantı kullanan sistemlerde ünitenin kablosuz modülü ve telefondaki eşleşme kaydı sıfırlanarak denenir.
Arayüz katmanı da hesaba girer. Ünitenin kendi sade arayüzü yerine sonradan kurulan ağır bir başlatıcı, hareketli duvar kâğıdı ya da sürekli konum isteyen uygulamalar, sınırda çalışan bir donanımda belirgin fark üretir. Teşhiste pratik adım, üniteyi kendi arayüzüne döndürüp belirtinin sürüp sürmediğine bakmaktır; sürmüyorsa sorun donanımda değil, üzerine yüklenen katmandadır.
Belirti ve ilk bakılan yer
| Belirti | Muhtemel köken | İlk kontrol |
|---|---|---|
| Her marşta açılış logosuna dönüyor | Besleme | ACC hattı ve yük altındaki voltaj |
| Ayarlar ve saat her açılışta sıfırlanıyor | Besleme | Sürekli hat ve şase noktası |
| Ses devam ediyor, görüntü duruyor | Yazılım | Depolama doluluğu, arka plan uygulamaları |
| Yalnız sıcak günlerde yavaşlıyor | Isı | Ünite arkasındaki hava boşluğu |
| Telefon bağlanınca kilitleniyor | Bağlantı | Kablo kalitesi ve eşleşme kaydı |
| Ses yükseltilince kapanıyor | Besleme | Kesit ve ortak hatta binen yük |
Ne zaman kurulum, ne zaman cihaz sorumlu
Ayrım pratikte şudur: belirti aracın çalışma durumuna, sıcaklığa ya da ses seviyesine bağlı olarak değişiyorsa kurulum ve besleme tarafı önce incelenir. Belirti her koşulda aynı biçimde tekrarlıyorsa, örneğin ünite soğuk bir sabahta ve sıcak bir öğleden sonra hep aynı noktada donuyorsa, cihazın kendisi öne çıkar.
Bu sınırın pratik karşılığı garanti tarafında da görünür. Montaj işçiliği ile cihaz garantisi ayrı kapsamlardır; hangi belirtinin hangi tarafa düştüğünü montaj garantisi yazısında ayrıntılandırmıştık. Teşhis tahminle değil, ölçülmüş veriyle yürür.
Özet
- Kapanıp yeniden açılma besleme, açık kalıp donma yazılım işaretidir.
- Sürekli hat, ACC ve şase üçlüsü teşhisin ilk durağıdır.
- Ünite arkasında hava boşluğu bırakılmamış bir montaj yazın donma üretir.
- Depolama doluluğu ve aynı anda çalışan uygulama sayısı, gözden kaçan en basit nedendir.
- Telefon bağlandığında olan kilitlenmelerde önce kablo ve eşleşme kaydı denenir.
- Koşula göre değişen belirti kurulumu, her koşulda aynı belirti cihazı işaret eder.
WebTeknoGaraj multimedya teşhis ve montajını İstanbul'daki uygulama noktasında yapar; belirtinin hangi koşulda tekrarladığını not almanız işin yarısını halleder.