Kısa cevap: UTTS (Ulusal Taşıt Tanıma Sistemi), akaryakıt alımında plaka bilgisinin ödeme kaydedici cihaza elle girilmesini ortadan kaldıran ve otomatik aktaran sistemdir. Taşıta takılan cihazın adı TTB’dir (Taşıt Tanıma Birimi) ve yakıt depo girişine monte edilir. Yükümlülük; kiralama yoluyla edinilen, işletmeye dâhil olup işte kullanılan taşıtları, akaryakıt dağıtım şirketlerince tanımlanan taşıtları ve trafiğe yeni kaydedilen bireysel taşıtları kapsar. Montajdan önce utts.gov.tr üzerinden kayıt, taşıt ekleme, TTB siparişi ve ödeme adımlarının tamamlanmış olması gerekir.
Sistem neden kuruldu?
UTTS, akaryakıt piyasasında rekabet eşitliğinin sağlanması ve kayıt dışı ekonomiyle mücadele amacıyla kurulmuştur. Usul ve esaslar, 5 Ekim 2023 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Ulusal Taşıt Tanıma Sistemi Uygulama Genel Tebliği (Sıra No: 1) ile belirlenmiştir. Sistemin kurulması ve işletilmesi görevi Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü’ne verilmiştir.
Pratikte sistemin çözdüğü sorun şudur: plaka bilgisi pompada elle girildiğinde yanlış ya da başka bir plaka yazılabiliyordu. TTB sayesinde plaka, cihazın hafızasından okunarak otomatik iletilir ve düzenlenen fiş vergi mevzuatı yönünden geçerli hâle gelir.
Sistemin parçaları ve görevleri
| Parça | Nerede bulunur | Görevi |
|---|---|---|
| TTB — Taşıt Tanıma Birimi | Taşıtın yakıt depo girişi | Plaka ve mükellef bilgilerini hafızasında tutar; söküldüğünde yeniden kullanılamaz |
| TTO — Taşıt Tanıma Okuyucu | İstasyonda pompa tabancası üzeri | Taşıttaki TTB’nin bilgilerini okur |
| TİM — Tabanca İletişim Modülü | Pompa tarafı | Okunan bilgiyi çözer, UTTS veri merkeziyle iletişim kurar |
| YN Pompa ÖKC | İstasyon | Plaka bilgisiyle fişi düzenler, işlemi Gelir İdaresi Başkanlığı’na iletir |
Kimler için zorunlu?
- İşletmeye dâhil olan ve işte kullanılan taşıtlar: Tebliğ kapsamındadır. Şahıs şirketleri de bu kapsama girer.
- Kiralama yoluyla edinilen taşıtlar: TTB taktırma sorumluluğu mevzuatta açıkça taşıt sahibine verilmiştir.
- Akaryakıt dağıtım şirketlerince tanımlanan taşıtlar.
- Trafiğe yeni kaydedilen bireysel taşıtlar.
Yükümlülüğün maddi sonucu şudur: ticari faaliyette kullanılan bir taşıta TTB taktırılmadığında, o taşıtın akaryakıt harcamaları gider beyanında kullanılamaz. Yani konu yalnızca bir cihaz takmak değil, yakıt giderini yazabilmekle ilgilidir.
Montaj öncesi yapılması gerekenler
- utts.gov.tr adresinden kayıt olunur.
- Taşıt sisteme eklenir.
- TTB siparişi oluşturulur.
- Ödeme, Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü’nün belirlediği banka hesaplarına yapılır.
- Bu adımlar tamamlandıktan sonra montaj randevusu alınır.
Sıralamanın tersine çevrilmesi mümkün değildir; montaj sürecin son adımıdır. Randevusuz gelen taşıtlarda cihaz temini ve montaj sırası nedeniyle bekleme oluşabileceği için randevu önemlidir.
Ücret ve montaj
TTB bedeli mevzuatla belirlenir ve her yıl TÜİK’in açıkladığı Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) oranında güncellenir. 2024 yılı için toplam 1.810 TL artı KDV olarak belirlenmişti; bu tutar cihaz maliyeti ile montaj hizmet bedelini birlikte kapsar ve ayrıca yıllık hizmet bedeli alınmaz. Güncel yıla ait tutar için bizimle iletişime geçin.
Cihaz taşıtın yakıt depo girişine monte edildiği için işlem kısa sürer; randevuyla gelindiğinde aynı gün tamamlanır. Süre taşıtın depo yapısına göre değişebilir. Tek araçlık işler Ümraniye Altınşehir’deki noktada yapılır; filolar için araçların bulunduğu yere gidilerek yerinde montaj mümkündür.
Araç satılırsa ne oluyor?
Araç satışında TTB, mevcut plaka ve araç bilgileriyle kullanılamaz hâle gelir. Cihaz söküldüğünde yeniden kullanılamayacak şekilde tasarlandığı için yeni araç sahibinin, yetkilendirilmiş bir montaj firması aracılığıyla yeni bir TTB temin edip montaj yaptırması gerekir.
Ulusal Taşıt Tanıma Sistemi kapsamındaki yetkilendirilmiş taşıt montaj firması KAV Elektronik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’dir; Darphane’nin yayımladığı resmî listede bu unvan yer alır. WebTeknoGaraj aynı grup içindeki uygulama noktasıdır. Ayrıntılar için UTTS / TTB Montajı sayfasına, ticari araç çözümleri için ticari araçlara kamera ve multimedya yazısına bakın.
Altınşehir Mahallesi, Hayat Sk. No:3/B, Ümraniye/İstanbul · 0850 466 0 350 · WhatsApp: 0532 510 0 350 · Hafta içi 09:00–18:00, Cumartesi 09:00–15:00, Pazar kapalı · Randevu al
