Kısa cevap: Elektrikli ve hibrit araçlarda kamera montajı yine 12V yardımcı sistemden yapılır; yüksek gerilim tarafına montajın hiçbir aşamasında dokunulmaz. İki gerçek fark var: turuncu kılıflı yüksek gerilim hatları montajın konusu dışındadır ve aracın açık olduğunu bildiren sinyal benzinli araçtan farklı davranır, bu yüzden hat seçimi araç başında ölçülerek yapılır. Süre ve ücret değişmez: standart ön kamera montajı için takvimde 60 dakika ayrılır, montaj işçiliği OBD kiti ile 2.000 TL + KDV, sigorta kiti ile 2.500 TL + KDV.
Elektrikli araçta iki ayrı elektrik sistemi var
Elektrikli ve hibrit araçların en çok yanlış anlaşılan tarafı burada: bu araçlarda bir değil iki elektrik sistemi bulunur. Birincisi aracı yürüten yüksek gerilim sistemi; traksiyon bataryası, invertör ve motor bu sistemin parçasıdır. İkincisi ise benzinli araçta da bulunan düşük gerilimli 12V yardımcı sistem. Farlar, ekran, kapı kilitleri, sigorta kutusu ve araç içi elektronik aksamın tamamı bu ikinci sistemden beslenir.
Araç kamerası da tam olarak bu ikinci sisteme bağlanır. Yani elektrikli bir araçta montajın yapıldığı ortam, benzinli bir araçtaki ortamla aynı mantıkta çalışır: sigorta kutusu vardır, teşhis soketi vardır, anahtarlı ve sürekli hatlar vardır. Bu yüzden elektrikli araçta kamera montajı özel bir yetki ya da ayrı bir kit gerektirmez; gerektiren şey, hangi hattın ne zaman açılıp kapandığını bilmek.
Turuncu kablo kuralı: dokunulmaz
Elektrikli ve hibrit araçlarda yüksek gerilim hatları turuncu kılıfla işaretlenir. Bu renk bir uyarıdır ve montaj tarafında kuralı tek cümleyle ifade edilir: turuncu kılıflı hiçbir hat kameranın montajında kullanılmaz, kesilmez, sıkıştırılmaz, üzerine kablo bağı atılmaz. Kablo güzergâhı belirlenirken turuncu hatların geçtiği bölgeler güzergâhın dışında bırakılır.
Bu kural pratikte montajın kapsamını daraltmaz, çünkü kamera kablosunun ilerlediği yerler zaten tavan kaplaması, A direği, kapı fitili ve torpido arkası gibi alçak gerilimli bölgeler. Ama kural, neden bu işin bir usul işi olduğunu da anlatıyor: elektrikli araçta rastgele bir yerden besleme almak, benzinli araçta olduğundan daha az tolere edilir.
Kontak algılama neden farklı davranıyor
Bir araç kamerasının çalışma mantığı basit bir soruya dayanır: araç şu an açık mı? Benzinli araçta bu sorunun cevabı kontak anahtarının konumuyla gelir ve cihaz anahtarlı bir hattı dinleyerek kendini açar. Elektrikli araçta motor sesi, marş anı ve kontak kademeleri aynı biçimde yoktur. Araç bir düğmeyle ya da doğrudan kart anahtarla uyanır, bazı sistemler araç duruyorken de açık kalır, bazı hatlar şarj sırasında enerjilenir.
Bunun montaj tarafındaki sonucu şu: anahtarlı hat seçimi kataloga bakılarak değil araçta ölçülerek yapılır. Ölçümde bakılan şey, hattın araç açıldığında enerjilenip araç kapandığında kesilmesi, ayrıca araç kapalı dururken sessiz kalması. Yanlış seçilmiş bir hat, cihazın araç kapalıyken açık kalmasına ya da tersine araç açıkken geç uyanmasına yol açar. Teslimde bunun nasıl sınandığını kabul kontrolü listesinde madde madde yazdık.
12V yardımcı akü ve park modu
Park modu, araç kapalıyken de cihazın beslenmesini gerektirir. Bu beslemenin kaynağı elektrikli araçta da 12V yardımcı aküdür, traksiyon bataryası değil. Yardımcı akü pek çok elektrikli araçta benzinli araçtaki akünün yaptığı işi yapar ve kapasite tarafında devasa bir fark sunmaz. Dolayısıyla park modunun akü üzerindeki etkisi bu araçlarda da hesaba katılır ve cihazın alt gerilim koruması mutlaka etkin bırakılır. Akü yükü konusunu araç kamerası aküyü bitirir mi yazısında ayrıntılı ele aldık.
Park modunun istenip istenmemesi, besleme kiti seçimini de etkiler. OBD kiti ile sigorta kiti arasındaki kararın bu araçlarda nasıl verildiğini OBD kiti mi sigorta kiti mi yazısında açtık.
Elektrikli araçta montaj hangi sırayla yürüyor
Sıra benzinli araçtakiyle büyük ölçüde aynı. Farklar ölçüm ve güzergâh adımlarında yoğunlaşıyor.
- Ön cam okunur. Sürüş destek kamerasının muhafazası, yağmur ve ışık sensörünün penceresi ve silecek süpürme alanının sınırı belirlenip kameranın yeri seçilir.
- Besleme noktası belirlenir. Teşhis soketinin konumu ve sigorta kutusunun erişilebilirliği görülerek hangi kitin kullanılacağına karar verilir.
- Hatlar ölçülür. Araç açıkken enerjilenip kapandığında kesilen hat ile araç kapalıyken de ayakta kalan hat ayrı ayrı doğrulanır. Bu adım bu araçlarda daha önemli, çünkü kademe mantığı benzinli araçtakinden farklı.
- Kablo güzergâhı çizilir. Tavan kaplaması, A direği ve kapı fitili kullanılır; turuncu kılıflı hatların geçtiği bölgeler güzergâhın dışında bırakılır.
- Kaplamalar kapatılır ve test yapılır. Araç açılıp kapatılarak cihazın davranışı sınanır; park modu seçildiyse mod geçişi yerinde doğrulanır.
İki araç tipinin montaj ekseninde karşılaştırması
| Eksen | Benzinli ve dizel | Hibrit ve elektrikli |
|---|---|---|
| Besleme alınan sistem | 12V sistem | 12V yardımcı sistem, yüksek gerilim tarafına dokunulmaz |
| Araç açık sinyali | Kontak kademesinden okunur | Araçta ölçülerek belirlenir, kademe mantığı farklı |
| Park modu kaynağı | Araç aküsü | 12V yardımcı akü |
| Kablo güzergâhı | Tavan, A direği, kapı fitili | Aynı güzergâh, turuncu hatların bölgesi dışlanır |
| Ön cam alanı | Modele göre değişir | Sürüş destek donanımı daha yaygın olduğu için genelde daha kalabalık |
| Randevu süresi ve ücret | Standart ön kamera 60 dakika | Aynı: standart ön kamera 60 dakika, ücret değişmez |
Şarj sırasında kayıt ve akü koruma eşiği
Elektrikli araç sahiplerinin sık sorduğu şey, araç şarjdayken kameranın kayıt tutup tutmadığı. Bunun cevabı aracın şarj sırasında 12V hattını nasıl beslediğine bağlıdır ve modelden modele değişir. Bu yüzden teslimde şarj durumundaki davranış da birlikte sınanır: araç şarja takılıyken cihazın hangi moda geçtiği yerinde görülür. Park modu kurulduysa cihaz, aracın kapalı sayıldığı her durumda park kaydına geçer ve şarj hâli de bunun içinde olabilir.
Alt gerilim koruması bu araçlarda ayrıca önemli. 12V yardımcı akü, aracı yürüten bataryadan bağımsız çalıştığı için park modunda tükenebilir; tükendiğinde araç uyanmaz ve bu, yakıtı bitmiş bir benzinli araçtan daha can sıkıcı bir durumdur. Cihazın akü koruma eşiği bu yüzden mutlaka etkin bırakılır ve montajın tamamlanma şartlarından biri sayılır.
Ön cam alanı bu araçlarda daha kalabalık
Elektrikli araçlar genel olarak yeni araçlar ve sürüş destek donanımı bu araçlarda daha yaygın. Şerit takip ve mesafe kontrolü için kullanılan kamera, yağmur ve ışık sensörü, bazı modellerde ek sensör muhafazaları ön camın üst orta bölgesini doldurur. Kamera bu bölgeye değil, bu bölgenin yanına yerleştirilir. Yerleşimin kurallarını ön cam yerleşimi yazısında ayrı ayrı yazdık; elektrikli araç sahiplerinin o yazıyı da okuması işi kolaylaştırıyor.
Uyguladığımız elektrikli ve hibrit modeller
Elektrikli ve hibrit araçlarda uygulama yapıyoruz ve bazı modeller için ayrı yazılarımız var: Togg araç kamerası montajı ve Hyundai Ioniq 6 kamera montajı yazıları model özelinde neye dikkat edildiğini anlatıyor. Marka listesi bunlarla sınırlı değil; VIOFO, SJCAM, KAWA, JUO, Techsmart ve Navking markalarında yetkili montaj noktasıyız, diğer markaların da montajını yapıyoruz.
Montaj işçiliği 3 ay garantilidir; uygulamadan kaynaklanan bir sorun bu süre içinde ücretsiz düzeltilir. Usulüne uygun montaj cihazın üretici garantisini sona erdirmez. Garantiyi riske atan şey hatalı montajdır: kasanın açılması, kablonun kesilip eklenmesi, yanlış hattan besleme. Cihazın kendisi arızalanırsa bu bir tamir işidir ve WebTeknoGaraj tamir yapmaz; cihaz tarafı için webteknoservis.com adresine bakmanız gerekir.
Randevu ve iletişim
Hizmetin kapsamını araç kamerası montajı sayfasından, aynı randevuda yapılabilecek diğer işleri multimedya sistemleri sayfasından görebilirsiniz. Randevu için montaj kaydı oluşturabilir, 0850 466 0 350 numarasını arayabilir ya da 0532 510 0 350 WhatsApp hattından yazabilirsiniz. Adres: Altınşehir Mahallesi, Hayat Sk. No:3/B, Ümraniye / İstanbul. Hafta içi 09:00-18:00, cumartesi 09:00-15:00, pazar kapalı; bütün uygulamalar randevulu.
