Kısa cevap: Arka yolcular için ekran iki biçimde kurulur: tavana katlanır tek ekran ya da ön koltukların arkasına iki ayrı ekran. Tavan ekranı tek görüntüyü iki yolcuya birden gösterir ve montajı tavan kaplamasıyla ilgilidir; koltuk arkası ekranlar her yolcuya ayrı içerik verir ve montajı koltuk başlığı ya da koltuk sırtıyla ilgilidir. Seçimi belirleyen üç şey vardır: araçta panoramik cam tavan olup olmadığı, arkada kaç kişinin izleyeceği ve çocuk koltuğu kullanılıp kullanılmadığı.
İki yerleşim, iki ayrı kullanım
Bu iki çözüm aynı ihtiyacı farklı biçimde karşılar. Tavan ekranı tek bir büyük yüzeydir; arkada oturan herkes aynı şeyi izler ve orta koltuktaki yolcu da görür. Uzun yolda tek bir film açılacaksa doğru seçimdir. Koltuk arkası ekranlar ise kişiye özeldir; iki çocuk farklı şey izleyebilir, her biri kendi sesini kulaklıkla dinler.
Fiziksel fark da buradan çıkar. Tavan ekranı aracın tavan kaplamasına ve iç aydınlatma bölgesine müdahale eder, ekran kapalıyken yukarıda katlı durur. Koltuk arkası ekranlar ön koltuklara bağlanır, tavanda hiçbir değişiklik yapılmaz, ancak koltukların arkasına kalıcı bir kütle eklenir.
Tavan ekranı: tek ekran, ortak görüntü
Tavan ekranı montajında ilk kontrol edilen şey tavanda yer olup olmadığıdır. Panoramik cam tavanı olan araçlarda çoğu zaman gövde sacına sabitlenecek bir yüzey kalmaz ve bu çözüm uygulanamaz. Normal tavanlı araçlarda ekran, tavan kaplamasının altındaki takviye bölgesine sabitlenir; kaplama sökülür, ekranın gövdesi için yer açılır ve kablo tavandan A ya da B sütunu boyunca aşağı indirilir.
Montajın kritik başlığı kablo güzergâhıdır. Tavan kenarı boyunca ilerleyen hat, yan camların üstündeki perde hava yastığının açılma yolunu kesmemelidir. Kaplamanın altında gezinen kablo bu bölgeye bağlanırsa hava yastığı açıldığında güzergâhı engelleyebilir. Bu nedenle hat, hava yastığının bulunmadığı taraftan ya da üretici boşluklarından geçirilir.
Kontrol edilen diğer başlıklar şunlardır: ekran açıkken iç dikiz aynasının görüşünü kapatmaması, kapalıyken baş mesafesini daraltmaması, ekranın menteşesinin fren ve kasiste sarkmayacak biçimde sabitlenmesi ve mevcut tavan aydınlatmasının ya da güneşlik mekanizmasının işlevini kaybetmemesi.
Koltuk arkası ekran: iki ekran, ayrı içerik
Koltuk arkası ekranlar iki tiptedir.
- Başlık yerine geçen tip: Mevcut koltuk başlığı sökülür, yerine ekranı gömülü bir başlık takılır. Görünüm en bütünlüklü olanıdır. Burada dikkat edilen nokta başlığın aracın güvenlik donanımının parçası olmasıdır; yükseklik ayarı ve kilit kademeleri eskisi gibi çalışır durumda kalmalıdır.
- Koltuk sırtına ya da başlık çubuklarına tutturulan tip: Ekran bir braketle koltuğun arkasına sabitlenir. Araçta kalıcı bir değişiklik yapılmaz, söküldüğünde iz kalmaz. Buna karşılık ekran biraz daha dışarı taşar ve braketin titreşime karşı iyi sıkılması gerekir.
Çocuk koltuğu kullanılan araçlarda ekranın yüksekliği ayrıca düşünülür. Arkaya bakan bir bebek koltuğunda ekran görünmez; öne bakan koltukta ise ekranın göz hizasında ve çocuğun erişemeyeceği mesafede durması istenir.
Hangisi hangi duruma uyar
| Ölçüt | Tavan ekranı | Koltuk arkası ekran |
|---|---|---|
| İzleyici sayısı | Arkadaki herkes, orta koltuk dâhil | İki yan koltuk |
| Ayrı içerik | Hayır, tek görüntü | Evet, iki bağımsız ekran |
| Panoramik cam tavanlı araç | Genellikle uygun değil | Uygun |
| Araçta kalıcı değişiklik | Tavan kaplamasına müdahale | Braketli tipte neredeyse yok |
| Baş mesafesi | Kapalıyken bir miktar azalır | Etkilenmez |
| Diz mesafesi | Etkilenmez | Bir miktar azalabilir |
Görüntü nereden gelir
Ekranların ne göstereceği, hangi kaynağa bağlandığına göre değişir. Üç yaygın kurulum vardır.
- Kendi işletim sistemi olan ekranlar: Ekranın içinde uygulama çalışır, telefon bağlantısıyla ya da indirilmiş içerikle kullanılır. Ön üniteden bağımsızdır.
- Ön üniteden video çıkışı: Multimedya ünitesinin arka ekran çıkışı kullanılır. Bu durumda arkadaki görüntü öndekine bağlıdır ve ünitenin bu çıkışa sahip olması gerekir.
- HDMI ya da USB kaynağı: Oyun konsolu, harici disk ya da ayrı bir medya oynatıcı bağlanır. Kablonun araç içinde döşeme altından temiz geçirilmesi gerekir.
Hangi kaynağın kullanılacağı montajdan önce belirlenir; çünkü kablo sayısı ve güzergâh buna göre değişir. Ön ünite tarafında nelere bakıldığını ekran seçimi yazısında anlattık.
Ses tarafı ve besleme
Arka ekranın sesi genellikle kablosuz kulaklıkla dinlenir; sürücüyü rahatsız etmeyen tek çözüm budur. Sesin aracın hoparlörlerinden verilmesi teknik olarak mümkündür ama o anda radyo ya da navigasyon sesi aynı hoparlörleri kullandığı için pratikte kullanışsızdır. Bazı ekranlarda bulunan FM verici seçeneği de araç radyosunu kullanır ve aynı sorunu doğurur.
Besleme tarafında ekranlar kontak anahtarlı hattan beslenir; böylece araç kapatıldığında ekranlar da kapanır ve akü boşalmaz. İki ekran ve bir kaynak cihaz aynı anda besleniyorsa hattın ayrı bir sigortayla korunması gerekir. Birden çok cihazın beslemesinin nasıl planlandığını bu yazıda ele aldık.
Montaj öncesi karar listesi
- Araçta panoramik cam tavan var mı?
- Arkada kaç kişi izleyecek, farklı içerik gerekiyor mu?
- Çocuk koltuğu kullanılıyor mu, yönü ne?
- Görüntü kaynağı ekranın kendisi mi, ön ünite mi, harici cihaz mı?
- Kulaklıkla mı dinlenecek?
- Koltuk başlığı değişecekse yükseklik ayarı korunuyor mu?
Özetle kalabalık ve tek içerikli kullanım tavan ekranına, kişisel ve bağımsız kullanım koltuk arkası ekranlara uyar; panoramik cam tavan kararı çoğu zaman tek başına belirler. WebTeknoGaraj, arka yolcu ekranı kurulumunu araç tavanı, koltuk yapısı ve seçilen görüntü kaynağına göre planlayıp uygulama noktasında yapar.