Araç kamerası taktıktan sonra sigorta atıyorsa neden neredeyse her zaman besleme bağlantısındadır: yuva seçimi, sigorta değeri, kablo sıkışması ya da uç işçiliği. Cihazın kendisinden kaynaklanan durumlar da vardır, ama listenin sonunda gelir.
Sigorta atması bir arıza değil, koruma işaretidir. O hatta geçmemesi gereken bir akım geçmiştir ve sigorta görevini yapmıştır. Bu yüzden ilk yapılacak iş daha yüksek amperli sigorta takmak değil, atma nedenini bulmaktır. Aşağıdaki altı neden, uygulamada en sık karşılaşılan sırayla verilmiştir.
Sigorta tam olarak neyi koruyor?
Sigorta, cihazı değil kabloyu korur. Bir hattaki kablo belirli bir akımı taşıyacak kesitte seçilir; sigorta da o kesitin üstünde bir akım geçmeden önce devreyi açar. Yani atan sigorta, "bu hatta beklenenden fazla akım var" demektir. Montaj sonrası ortaya çıkan bir atma, neredeyse her zaman o hatta yeni eklenen şeyle ilgilidir.
Altı neden
1. Yanlış sigorta yuvası seçilmiş
Kamera beslemesi, üzerinde zaten yüklü bir tüketici bulunan yuvadan alınırsa toplam akım yuvanın değerini aşabilir. Özellikle çakmaklık, arka cam rezistansı ve ısıtmalı koltuk hatları bu nedenle uygun değildir. Yuva seçimi aracın sigorta kutusu şeması görülerek yapılır.
2. Sigorta ekleme kiti ters takılmış
Sigorta ekleme kitlerinde besleme gelen ayak ile cihaza giden ayak farklıdır. Kit ters yerleştirildiğinde orijinal tüketicinin akımı kitin ince sigortası üzerinden geçmeye başlar ve o sigorta atar. Belirti tipiktir: orijinal tüketici (örneğin çakmaklık) de çalışmaz.
3. Sigorta değeri yanlış seçilmiş
Kit üzerindeki ince sigorta, cihazın çektiği akıma göre seçilir. Değer gereğinden küçükse cihaz her açılışta sigortayı atar; gereğinden büyükse kabloyu korumaz. Doğru değer cihazın kendi kılavuzunda yazılıdır ve o değer esas alınır.
4. Kablo sac kenarında ezilmiş
Döşeme altından ya da panel arkasından geçen kablo, keskin bir sac kenarına ya da vida yuvasına baskı yapıyorsa yalıtım zamanla açılır ve iletken şaseye temas eder. Bu, en sinsi nedendir: sigorta montajdan günler, bazen haftalar sonra atmaya başlar ve araç hareket hâlindeyken, titreşimle ortaya çıkar.
5. Uç ve soket işçiliği gevşek
Şase ucunun civatayla tam oturmaması, sıkma uçların yetersiz pensle sıkılması ya da çıplak tel ucunun bükülüp yakın bir metale değmesi kısa süreli temaslar oluşturur. Bu temaslar her seferinde sigortayı atmaz; aralıklı bir davranış ortaya çıkar.
6. Cihaz ya da besleme kablosu tarafında arıza
İlk beşi elendiyse sırada cihaz ve kendi besleme kablosu vardır. Kablo ucundaki dönüştürücü kutusunun içinde oluşan bir kısa devre ya da cihaz girişinde oluşan bir hasar, sigortayı doğrudan attırır. Ayırt etmek kolaydır: cihaz tamamen çıkarılıp hat boş bırakıldığında sigorta artık atmıyorsa neden cihaz tarafındadır ve teknik servis değerlendirmesi gerekir.
Belirtiye göre nereye bakılır
| Belirti | İlk bakılacak yer |
|---|---|
| Kontak açılır açılmaz atıyor | Yuva seçimi, kit yönü, sigorta değeri |
| Orijinal tüketici de çalışmıyor | Sigorta ekleme kitinin takılma yönü |
| Yolda, kasis ve dönüşlerde atıyor | Kablo güzergâhı, ezilme ve şase teması |
| Günlerce sorunsuz, sonra atıyor | Yalıtım aşınması, gevşek uç |
| Cihaz söküldüğünde atma duruyor | Cihaz ya da besleme kablosu |
| Hiç atmıyor ama cihaz çalışmıyor | Sigorta atması değil; besleme hattı kopukluğu |
Yapılmaması gerekenler
Sigorta atmasıyla karşılaşan sürücülerin başvurduğu kısa yollar, sorunu gizleyip riski büyütür:
- Daha yüksek amperli sigorta takmak. Hat artık korunmuyor demektir; atma durur, ısınma riski kalır.
- Sigorta yuvasını köprülemek. Devreyi sigortasız çalıştırmak, kablo yalıtımını tek güvenlik katmanı hâline getirir.
- Cihazı rastgele başka bir yuvaya taşımak. Nedeni bulmadan yapılan yuva değişikliği, sorunu başka bir hatta taşır.
- Sigortayı sürekli değiştirip kullanmaya devam etmek. Tekrarlayan atma, henüz bulunmamış bir kısa devrenin işaretidir.
- Kabloyu bantla sarıp geçmek. Ezilme noktasındaki yalıtım onarımı bant değil, kablo yenilemesi ya da güzergâh değişikliğiyle yapılır.
Sıralı kontrol
- Atan sigortanın hangi hatta ait olduğu belirlenir; aracın sigorta kutusu şeması okunur.
- Sigorta ekleme kiti varsa yönü kontrol edilir, kit üzerindeki ince sigortanın değeri cihaz kılavuzuyla karşılaştırılır.
- Cihaz tamamen çıkarılır, orijinal sigorta kendi yuvasına takılır ve araç bu hâlde denenir. Atma devam ediyorsa neden kamerayla ilgili değildir.
- Cihaz hattı geri bağlanır, kablo güzergâhı baştan sona elle takip edilir; sac kenarları, vida yuvaları ve klips bölgeleri tek tek bakılır.
- Şase ucu sökülüp temizlenir, tam sıkılır.
- Hâlâ atıyorsa cihaz ve kendi besleme kablosu ayrı ayrı değerlendirilir.
Bağlantının baştan nasıl kurulduğunu görmek isterseniz sigorta kutusuna araç kamerası bağlamak ve araçta birden fazla cihaz: besleme ve sigorta planı yazıları bu yazının devamı gibi okunabilir.
Özet
- Sigorta cihazı değil kabloyu korur; atması bir uyarıdır.
- Daha yüksek amperli sigorta takmak çözüm değil, risk büyütmektir.
- Nedenlerin beşi bağlantı tarafında, biri cihaz tarafındadır.
- Cihazı hattan tamamen ayırmak, iki tarafı birbirinden ayıran en hızlı testtir.
- Yolda ortaya çıkan atmalar kablo güzergâhına, ilk açılışta çıkanlar yuva ve kit seçimine işaret eder.
WebTeknoGaraj, montaj kaynaklı besleme sorunlarının kontrolünü İstanbul'daki uygulama noktasında aracın sigorta kutusu ve kablo güzergâhı üzerinden yapar.