Araç kamerasının açısı doğru kurulduğunda kadrajın üst kenarında ince bir gökyüzü şeridi, alt kenarında kaputun ucu görünür; arada kalan alanın neredeyse tamamını yol, şeritler ve önünüzdeki trafik kaplar. Bu oran bozulduğunda cihazın çözünürlüğü ne olursa olsun plaka okunmaz, çünkü sensör pozlamayı ya göğe ya da asfalta göre yapar. Açı ayarı bu yüzden montajın son adımıdır: aparat kalıcı olarak sıkılmadan ve yapıştırılmadan önce görüntü canlı izlenerek kurulur.
Kadrajda kaput ve gökyüzü oranı neden belirleyici
Araç kameraları pozlamayı kadrajın tamamına bakarak hesaplar. Kadrajın yarısı gökyüzüyse cihaz parlak alana göre karar verir; yol yüzeyi, tabelalar ve önünüzdeki aracın arkası olduğundan koyu çıkar. Gündüz bile plaka harfleri birbirine girer. Tersi de aynı ölçüde sorunludur: kamera fazla aşağı bakarsa kadraj asfaltla dolar, görüş mesafesi kısalır, trafik ışığı ve üst geçit tabelası kadrajın dışında kalır.
Pratikte hedef şudur: ufuk çizgisi kadrajın orta bandına, üst üçte birin altına oturur. Kaputun ucunun görünmesi zorunlu değildir ama işe yarar, çünkü kayıtta aracınızın hangi şeritte olduğunu ve çarpma anında mesafeyi değerlendirmeyi kolaylaştıran sabit bir referans verir. Kaputun kadrajın altıncı kısmından fazlasını kaplaması ise doğrudan görüş alanı kaybıdır.
Ön cam eğimi ve aparat tipi açıyı sınırlar
Her aracın ön cam eğimi farklıdır. Dik camlı bir ticari araçta kamera gövdesi camla neredeyse aynı düzlemde durur ve mercek doğal olarak yola bakar; çok yatık camlı bir otomobilde aynı aparatla kamera gökyüzüne bakar. Bu yüzden açı, cihazın değil aracın yapısına göre kurulur.
Yapışkan bantlı aparatlarda açı bir kez belirlenir; bant cama oturduktan sonra gövdeyi döndürmek yalnızca aparatın izin verdiği kadar mümkündür. Doğru sıra, bandı sökmeden kamerayı cama dayayıp canlı görüntüye bakmak, gerekiyorsa aparatın altına açı kaması koymak, ancak ondan sonra yapıştırmaktır. Vidalı ya da bilyeli mafsallı aparatlarda hareket alanı geniştir fakat titreşimle zamanla kayabilir; mafsalın temizliği ve sıkma sıkılığı bu yüzden önemlidir.
Yerleşim de açıyı etkiler. Kamera, ön camın üst kenarındaki siyah seramik şeridin hemen altına ve dikiz aynası gövdesinin arkasına yerleştirildiğinde sürücünün görüş alanını kapatmaz; fakat ayna gövdesi ve yağmur sensörü bloğu bazı araçlarda merceğin bir köşesine girer. Böyle bir durumda kamerayı birkaç santim yana kaydırmak, açıyı zorlamaktan daha iyi sonuç verir.
Açıyı doğrulayan beş dakikalık test
Ayarın doğru olup olmadığı tahminle değil, görüntüye bakarak anlaşılır. Montaj noktasında şu sıra uygulanır:
- Canlı görüntü: cihazın kendi ekranı ya da telefon uygulaması açılır, araç düz zeminde dururken kadraj incelenir.
- Yatay kontrolü: kadrajdaki ufuk çizgisi ekranın alt kenarına paralel olmalı; eğik görüntü, kamera gövdesinin döndüğünü gösterir.
- Plaka mesafesi: önde park eden bir aracın plakası kadrajın ortasındayken okunabiliyor mu diye bakılır. Okunmuyorsa önce açı, sonra mercek temizliği ve cam yansıması değerlendirilir.
- Kısa kayıt: birkaç dakikalık gerçek sürüş kaydı alınır ve bilgisayarda tam ekran izlenir. Küçük ekranda fark edilmeyen eğiklik ve gökyüzü fazlalığı burada ortaya çıkar.
- Karanlık kontrolü: mümkünse akşam saatinde ya da kapalı otoparkta bir kayıt daha alınır; gökyüzü fazlaysa gece plaka tamamen kaybolur.
Bu testin tamamı araç uygulama noktasından çıkmadan yapılır. Açı düzeltmesi, araç teslim edildikten sonra sürücünün tek başına yapmaya çalıştığında en çok bozduğu ayardır.
Arka kamera ve iç kameranın açısı ayrı kurulur
Arka kamerada hedef kadraj farklıdır. Geri görüş için kullanılan kamerada tamponun üst kenarının kadrajın alt şeridinde görünmesi istenir; sürücü böylece aracının nerede bittiğini görür. Yalnızca kayıt amaçlı arka kamerada ise tampon kadrajda yer kaplamamalı, açı arkadan gelen aracın plakasını yakalayacak şekilde biraz yukarı alınmalıdır. Aynı araçta iki işi tek kameraya yüklemek, ikisinden de ödün vermek demektir.
Kabin içine bakan iç kamerada açı, koltuk sıralarını kapsayacak biçimde kurulur ve mercek direksiyon ya da ön koltuk başlığıyla engellenmemelidir. Üç kameralı sistemlerde bu üç açı birbirinden bağımsız ayarlanır; biri düzeltilirken diğerinin kadrajı da yeniden kontrol edilir.
Sık yapılan açı hataları
| Hata | Kayıtta görülen sonuç | Montajda düzeltme |
|---|---|---|
| Kadrajın yarısı gökyüzü | Yol ve plakalar koyu, gündüz bile okunmuyor | Gövde aşağı alınır, gerekiyorsa aparat altına kama konur |
| Kamera fazla aşağı bakıyor | Kadraj asfaltla dolu, tabela ve ışık görünmüyor | Mafsal yukarı alınır, ufuk orta banda çekilir |
| Gövde yana dönmüş | Görüntü eğik, şeritler çapraz akıyor | Yatay çizgi referansıyla gövde döndürülür |
| Ayna ya da sensör bloğu kadrajda | Bir köşede sabit karartı | Kamera yana kaydırılır, açı zorlanmaz |
| Aparat gevşek bırakılmış | Birkaç hafta sonra açı kendiliğinden kaymış | Mafsal temizlenip yeniden sıkılır |
Kısa kontrol listesi
- Ufuk çizgisi orta bantta; gökyüzü kadrajın üst üçte birinden az.
- Kaputun ucu ince bir şerit hâlinde görünüyor, kadrajı yemiyor.
- Görüntü yatayda eğik değil.
- Gündüz ve karanlıkta birer kayıt alınmış, bilgisayarda izlenmiş.
- Arka ve iç kameranın kadrajı tek tek doğrulanmış.
- Aparat son kez sıkılmış; kablo gövdeyi yana çekmiyor.
WebTeknoGaraj'da kamera montajı bu açı ayarı ve kayıt kontrolüyle kapatılır; cihaz araca takılıp bırakılmaz, kadraj görüntü üzerinden doğrulanır.