Kapı panellerine ambiyans aydınlatma uygulanırken kablo, gövdeden kapıya geçerken aracın kendi kapı körüğünün içinden geçirilir; körüğün dışından, açıkta yapılan bir geçiş hem kabloyu kapı hareketine maruz bırakır hem de su için yol açar. Montajın zor kısmı ışığın kendisi değil, işte bu geçiş ve kapı içindeki güzergâhtır.
Aşağıda körük geçişinin nasıl yapıldığını, kapı içinde kablonun hangi noktalardan uzak tutulduğunu ve teslim öncesinde nelerin denendiğini anlatıyoruz.
Kapı körüğü ne iş yapar
Körük, gövde ile kapı arasındaki esnek lastik geçittir. Aracın kendi kabloları (cam motoru, kilit, hoparlör, ayna) bu geçitten gider. Körük iki iş yapar: kabloyu kapı açılıp kapanırken bükülmeye karşı korur ve kapı yan yüzeyindeki gövde deliğini sudan yalıtır.
Ambiyans aydınlatma kapı paneline uygulanıyorsa besleme gövde tarafından gelir. Yani kablo mutlaka bu geçitten geçmek zorundadır. Körüğü atlayıp kabloyu kapı aralığından dışarıdan geçirmek montajı kısaltır ama iki sonuç üretir: kablo her kapı hareketinde kapı ile gövde arasında sıkışır ve lastik fitilin oturmasını bozar.
Körükten geçiş hangi sırayla yapılır
- Kapı paneli sökülür. Panel klipsleri ve varsa vidaları açılır; kapı kolu ile cam düğmesi soketleri ayrılır. Panel asılı bırakılmaz, güvenli bir yere alınır.
- Körüğün kapı ucu yerinden çıkarılır. Körük gövde ucundan değil kapı ucundan ayrılırsa çalışma alanı daha rahat olur ve gövde tarafındaki yalıtım bozulmaz.
- Kılavuz tel geçirilir. Yeni kablo doğrudan itilmeye çalışılmaz; körüğün içinden ince bir kılavuz geçirilir ve kablo ona bağlanarak çekilir. Doğrudan itme, körüğün iç yüzeyini zorlar ve mevcut kabloların yalıtımını sıyırabilir.
- Kablo mevcut demete yoldaş edilir. Kablo, körüğün içinde aracın kendi demetiyle birlikte ilerler; demetten ayrı, serbest bir hat bırakılmaz.
- Körük yerine oturtulur. Kapı ucu tam oturtulur; yarım oturmuş körük en sık karşılaşılan su girişi nedenidir.
Kapı içinde kablonun uzak durması gereken yerler
- Cam hareket alanı. Cam aşağı indiğinde kapı içinde geniş bir hacmi kullanır. Kablo bu hacme girerse cam kablonun üzerinden geçer ve zamanla yalıtımını keser.
- Cam motoru ve makas mekanizması. Hareketli parçaların yanına kablo bağı atılmaz.
- Kapı kilit çubukları ve kol bağlantıları. Bu parçalar her açma kapamada hareket eder.
- Kapı altındaki su tahliye kanalları. Kablo bu kanalları tıkayacak biçimde yerleştirilmez; tıkanan tahliye suyu kapı içinde tutar.
- Hoparlör arkası. Hoparlör konisinin arkasında kalan kablo hem ses düzenini bozar hem sürtünme sesi üretir.
- Kapı iç sacının keskin kenarları. Sac kenarından geçmesi gereken yerde kabloya koruyucu geçirilir; çıplak geçiş zamanla yalıtımı keser.
Kapı içindeki nem bariyeri de yerinde bırakılır. Bu bariyer, cam kenarından sızan suyun kapı panelinin iç yüzüne geçmesini engeller; kablo için kesilip açık bırakıldığında su panelin arkasına ulaşır ve kaplamada iz bırakır. Kablo bariyerden geçirilecekse açılan yer yeniden yalıtılır.
Dört kapı mı iki kapı mı: iş sırası
Dört kapıya birlikte uygulanacaksa iş genellikle sürücü kapısından başlar. Nedeni basit: besleme hattı ve anahtarlama kararı bu kapıda netleşir, diğer üç kapı aynı düzenin tekrarı olur. Sürücü kapısında kablo güzergâhı bir kez doğru kurulduğunda kalan kapılarda tahmin payı kalmaz.
Arka kapılarda dikkat edilen ek nokta, kapı açılma açısının öndekinden farklı olmasıdır. Arka kapılar genellikle daha küçük bir açıyla açılır ve körük bölgesi daha sıkışıktır; bu yüzden bırakılan kablo payı ölçülerek belirlenir. Ticari araçlarda sürgülü kapı varsa kablo oraya sürgü mekanizmasının hareket alanını kesmeyecek biçimde yönlendirilir ve bu her zaman ayrı bir planlama konusudur.
Besleme ve anahtarlama
Ambiyans aydınlatmanın beslemesi, ışığın ne zaman yanmasını istediğinize göre belirlenir. Kontakla birlikte yanan bir düzen isteniyorsa kontak durumunu izleyen bir hat seçilir; kapı açıldığında yanması isteniyorsa kapı aydınlatma hattı değerlendirilir. Hangi hat seçilirse seçilsin, eklenen düzenin kendi sigortası olur.
Besleme için seçilen hattın taşıyabileceği yük, hattın mevcut işini aksatmayacak biçimde değerlendirilir. Sonradan eklenen bir tüketici, zaten yüklü bir hatta bindirildiğinde belirti genellikle "bazen yanıyor bazen yanmıyor" olur ve nedeni cihaz değil hattır.
Sık yapılan üç hata
| Hata | Belirtisi |
|---|---|
| Kablo körük dışından geçirilmiş | Kapı fitili tam oturmuyor, rüzgâr sesi ve zamanla kopan kablo |
| Körük kapı ucu yarım oturmuş | Kapı içinde ve eşikte nem, iç kaplamada leke |
| Kablo cam hareket alanında | Cam inip çıkarken takılma sesi, sonra kesilen ışık |
| Fazla kablo gergin sarılmış | Panel tam oturmuyor, bozuk yolda tıkırtı |
| Sigortasız besleme | Kısa devrede aracın kendi hattının zorlanması |
Teslim öncesinde denenenler
- Dört kapı sırayla tam açılır ve kapatılır; kablo hiçbir noktada gerilmiyor.
- Camlar tam aşağı indirilip yukarı alınır; takılma ya da sürtünme sesi yok.
- Işık kontak ve kapı durumlarına göre beklenen biçimde yanıp sönüyor.
- Kapı panelleri tam oturmuş; klips yuvalarında kablo yok.
- Körük kapı ucu yerine oturmuş ve lastik fitil düzgün.
Özet
Kapı ambiyans aydınlatmasında işin kalitesini belirleyen şey ışığın rengi değil, kablonun körükten nasıl geçirildiği ve kapı içinde nereden götürüldüğüdür. Körüğün içinden geçen, mevcut demete yoldaş edilmiş ve hareketli parçalardan uzak tutulmuş bir kablo yıllarca sorun çıkarmaz; körüğü atlayan bir geçiş ise ilk kıştan sonra kendini belli eder. WebTeknoGaraj araç içi aydınlatma uygulamalarını İstanbul'daki uygulama noktasında yapıyor.